Tay tôi run lên khi cầm chiếc túi vải nhỏ bà Tư vừa dúi vào. Nó nhẹ, nhưng sao tôi thấy nặng trĩu như mang cả một ngọn núi. Tôi định hỏi thêm, nhưng bà Tư đã lùi lại, len ra sau đám đông, chỉ kịp dặn thêm một câu: “Đừng mở ra ở đây. Về phòng riêng rồi hẵng xem.”
Tôi nắm chặt túi vải, nhét vội vào túi áo khoác, cố giữ vẻ mặt bình thường giữa lúc anh Hai vẫn còn đang gục bên linh cữu, tiếng kh:óc lúc to lúc nhỏ như diễn viên đang lấy hơi. Em Ba đứng cạnh, tay vịn vào vai chồng, nước mắt vẫn còn ướt trên má nhưng ánh mắt lại liên tục liếc về phía những vòng hoa, phía những người khách đến viếng mang theo phong bì.
Tôi im lặng đi vào trong, mượn cớ pha ấm trà cho khách, thực ra là để trốn vào phòng bố một lúc. Cánh cửa khép lại, tôi ngồi thụp xuống mép giường, nơi bố từng nằm dưỡng b:ệnh suốt ba năm cuối đời, tay run run mở chiếc túi vải.
Bên trong không có gì to tát. Một cuốn sổ t:iết k:iệm nhàu cũ, một phong bì dán kín đề tên tôi, và một tờ giấy gấp tư, nét chữ run rẩy nhưng vẫn là chữ bố, tôi nhận ra ngay.
Tôi mở tờ giấy trước. Chỉ vài dòng ngắn gọn:
“Hương, bố biết mình không sống được bao lâu nữa. Suốt ba năm nay chỉ có con ở bên bố, đút từng miếng cơm, thức từng đêm trong b:ệnh v:iện. Bố có giữ được một khoản t:iền nhỏ, gửi lại cho con, coi như bố c:ảm ơn con. Đừng nói chuyện này với anh Hai và em Ba vội, đợi lúc thích hợp. Có chuyện bố chưa kịp nói hết với con, con hỏi bà Tư sẽ rõ.”
Tôi đọc đi đọc lại ba lần, nước mắt lúc này mới thực sự trào ra, không phải vì diễn cho ai xem, mà vì đau thật. Tôi mở tiếp cuốn sổ t:iết k:iệm. Số dư hiện lên: hai trăm ba mươi triệu đồng, đứng tên bố, có ủy quyền định danh cho tôi từ sáu tháng trước.
Tôi ngồi thẫn thờ. Không phải vì số t:iền, mà vì câu hỏi cứ xoáy trong đầu: sao bố lại giấu chuyện này, và “chuyện bố chưa kịp nói hết” là chuyện gì?
Tôi gấp vội giấy tờ, giấu lại vào túi áo, bước ra ngoài tìm bà Tư. Bà đang ngồi một góc sân, tay xếp lại mấy chồng ghế cho khách. Tôi kéo bà ra chỗ vắng, hỏi thẳng: “Bác Tư, bố con còn dặn gì nữa không? Bố nói con hỏi bác sẽ rõ.”
Bà Tư thở dài, nhìn quanh coi chừng không ai để ý, rồi hạ giọng: “Bác không muốn nói lúc này, nhưng con hỏi thì bác nói thật. Cách đây hai năm, anh Hai con có đến vay bố hai trăm triệu, nói để xoay vốn làm ăn. Ông ấy đưa hết, không giữ lại đồng nào, sau đó bán luôn miếng đất nhỏ ở quê để bù vào. Anh Hai hứa trả trong một năm, nhưng đến giờ chưa trả được đồng nào. Bố con giấu chuyện đó, sợ con với em Ba biết sẽ giận anh Hai, gia đình lại lục đục.”
Tôi đứng chết lặng. Hóa ra suốt thời gian bố nằm viện, cái khoản t:iền lẽ ra để dưỡng già, để chữa b:ệnh, lại nằm trong tay anh Hai. Vậy mà lúc bố m:ất, anh vẫn đứng giữa nhà đòi chia đều chi phí t:ang lễ, còn lớn tiếng trách tôi không góp đủ.
Tôi nắm chặt bàn tay, cơn giận dâng lên nhưng tôi cố kìm lại, không phải để nhịn, mà để nghĩ cho thấu đáo. Tôi không muốn biến đám t:ang của bố thành nơi c:ãi vã ầm ĩ ngay lúc này. Nhưng tôi cũng không thể để mọi chuyện trôi qua như chưa từng có gì.
Buổi tối hôm đó, sau khi khách viếng đã vãn, chỉ còn người nhà quây quần lo hương khói, tôi gọi anh Hai và em Ba vào phòng trong, đóng cửa lại.
“Em muốn nói chuyện rõ ràng, chỉ ba anh em mình thôi.” Tôi mở lời, giọng cố giữ bình tĩnh.
Anh Hai nhíu mày, có vẻ khó chịu: “Giờ này còn chuyện gì nữa? Mai còn phải lo t:iễn bố, em đừng làm to chuyện.”
“Chuyện t:iền b:ạc.” Tôi nhìn thẳng vào mắt anh. “Anh còn nhớ khoản hai trăm triệu anh vay bố hai năm trước không?”
Không khí trong phòng lập tức đông cứng. Em Ba ngơ ngác nhìn tôi rồi nhìn anh Hai: “T:iền gì cơ? Sao em không biết chuyện này?”
Anh Hai mặt biến sắc, cố gượng cười: “Ai nói với em chuyện đó? Chuyện của anh với bố, sao em lại đi hỏi lung tung.”
“Bố dặn con qua bà Tư.” Tôi lấy trong túi ra cuốn sổ tiết kiệm, đặt lên bàn. “Bố còn để lại cho con hai trăm ba mươi triệu, kèm một lá thư. Trong thư bố nói rõ, chuyện anh vay t:iền, bố giấu vì sợ anh em l:ục đ:ục. Nhưng giờ bố m:ất rồi, con nghĩ không nên giấu nữa.”
Anh Hai im lặng một lúc lâu, rồi bất ngờ đập tay xuống bàn: “Em định làm gì? Đem chuyện đó ra bêu r:iếu anh trước ngày t:ang bố à? Em nghĩ anh muốn vay t:iền của bố lắm sao? Công ty anh sắp ph:á s:ản, anh không vay thì lấy gì mà xoay?”
Tôi không né tránh: “Em không muốn bêu riếu ai. Nhưng lúc chiều anh đứng giữa nhà đòi chia đều chi phí t:ang lễ, đòi công bằng, vậy sao anh không nói luôn cho em với em Ba biết anh còn nợ bố một khoản lớn như vậy? Nếu tính công bằng, thì khoản đó cũng phải trừ vào phần chia chứ.”
Em Ba lúc này mới lên tiếng, giọng đầy bức xúc: “Anh Hai, sao anh có thể như vậy? Con vẫn tưởng anh khó khăn thật, con còn cắn răng gửi thêm mười triệu phụ đám t:ang, hóa ra anh cầm của bố hai trăm triệu mà không nói một lời!”
Anh Hai cúi mặt, không còn lớn tiếng được nữa. Một lúc sau, anh mới lí nhí: “Anh… anh định sau này làm ăn khá lên sẽ trả lại, chỉ là chưa kịp…”
Tôi thở dài, không muốn đẩy anh vào đường cùng, nhưng cũng không thể để mọi chuyện chìm xuồng như chưa từng có gì: “Em không đòi anh phải trả ngay bây giờ. Nhưng từ giờ, đừng có ai đứng ra nói chuyện t:iền b:ạc t:ang lễ mà làm như mình th:iệt thòi nhất nữa. Ai cũng có phần trách nhiệm của mình, chỉ là cách thể hiện khác nhau thôi.”
Không khí trong phòng lặng đi. Anh Hai không nói thêm gì, chỉ đứng dậy bước ra ngoài, dáng vẻ nặng nề hẳn so với lúc kh:óc than trước linh cữu ban chiều.
Tôi tưởng chuyện tạm dừng ở đó, nhưng tối hôm sau, khi tang lễ bước sang ngày thứ hai, một chuyện khác lại nổ ra khiến cả nhà không kịp trở tay.
Lúc gần mười giờ đêm, khi khách viếng đã về gần hết, một người phụ nữ trung niên lạ mặt bất ngờ xuất hiện trước cổng, tay ôm một túi hồ sơ, hỏi thẳng người nhà: “Cho tôi hỏi, đây có phải là nhà ông Lâm không? Tôi cần gặp người đại diện gia đình để trao đổi về một khoản v:ay chưa tất toán.”
Cả nhà sững người. Anh Hai đứng bật dậy, mặt tái xanh, vội vàng bước ra ngăn: “Chị… chị vào nhầm nhà rồi, bố tôi làm gì có v:ay v:ay gì.”
Người phụ nữ nhíu mày, lấy trong túi ra một tờ giấy: “Đây là hợp đồng v:ay t:iền giữa ông Lâm và bên tôi, ký cách đây ba tháng, có chữ ký và điểm chỉ đầy đủ. Số t:iền v:ay một trăm năm mươi triệu, thế chấp bằng chính căn nhà này. Tôi là người được ủy quyền đến làm việc, vì nghe tin ông mất nên tôi tới sớm để tránh phát sinh r:ắc r:ối sau này.”
Tôi cầm tờ giấy lên xem, tay run rẩy. Chữ ký đúng là của bố, nhưng nét chữ trông có phần khác lạ so với những gì tôi từng thấy trong các giấy tờ khác của ông. Ba tháng trước, bố tôi đã yếu đến mức gần như không tự đi lại được, làm sao có thể tự mình đến ký một hợp đồng v:ay thế chấp nhà như vậy?
Tôi ngẩng lên nhìn anh Hai. Gương mặt anh lúc này không còn là gương mặt của người vừa bị vạch trần chuyện vay t:iền hôm qua, mà là một sự h:oảng l:oạn thật sự, khác hẳn.
“Anh Hai,” tôi hỏi, giọng lạnh hẳn đi, “anh có biết gì về chuyện này không?”
Anh Hai lắp bắp, không trả lời được câu nào rõ ràng, chỉ liên tục lùi lại, còn người phụ nữ kia vẫn đứng đó, ánh mắt dò xét cả nhà, chờ một lời giải thích mà không ai trong chúng tôi có thể đưa ra ngay lúc này.
Tôi cầm tờ hợp đồng trên tay, mắt vẫn không rời khỏi chữ ký lạ lẫm ấy. Người phụ nữ đứng trước cổng vẫn kiên nhẫn chờ, còn anh Hai thì đứng như trời trồng, không nói được lời nào ra hồn.
“Chị vào nhà nói chuyện cho rõ ràng.” Tôi lên tiếng, cố giữ giọng điềm tĩnh nhất có thể, dù trong lòng đang r:ối b:ời.
Người phụ nữ bước vào, ngồi xuống bộ ghế gỗ giữa nhà, nơi mấy tiếng trước còn đầy khách viếng. Bà lấy trong túi hồ sơ ra thêm vài tờ giấy, đặt lên bàn: “Đây là bản sao chứng minh nhân dân dùng để ký hợp đồng, đây là biên bản giao nhận t:iền mặt một trăm năm mươi triệu, có chữ ký người làm chứng.”
Tôi cầm bản sao chứng minh nhân dân lên xem, và ngay lập tức, tôi khựng lại. Tấm ảnh trên đó đúng là ảnh bố tôi, nhưng là tấm ảnh cũ, chụp từ hồi ông còn khỏe, tóc còn đen, trong khi chứng minh nhân dân thật của bố tôi ông đã đổi sang căn cước công dân mới cách đây bốn năm, ảnh mới hoàn toàn.
“Chị Tâm này,” tôi nhìn thẳng vào người phụ nữ, cố giữ bình tĩnh, “chứng minh nhân dân này là bản cũ, bố tôi đã làm căn cước công dân mới từ bốn năm trước, ảnh và loại giấy tờ hoàn toàn khác. Chị có chắc người ký hợp đồng với chị đúng là bố tôi không, hay là ai đó mượn giấy tờ cũ của bố tôi?”
Người phụ nữ có chút bối rối, nhưng vẫn cố gắng giữ thế: “Việc đó tôi không rõ, tôi chỉ là người được bên cho vay ủy quyền tới làm việc, giấy tờ do bên môi giới chuẩn bị.”
Đúng lúc đó, em Ba, người từ nãy đứng im quan sát, bỗng lên tiếng, giọng run run nhưng đầy quả quyết: “Anh Hai, hay là… người ký hợp đồng đó chính là anh, anh mượn giấy tờ cũ của bố để vay t:iền?”
Cả nhà đổ dồn ánh mắt về phía anh Hai. Anh đứng đó, mặt m:ất hết sắc m:áu, hai tay n:ắm ch:ặt vào nhau đến trắng bệch. Một lúc lâu, anh mới run rẩy mở miệng: “Anh… anh không còn cách nào khác. Công ty anh nợ n:gân h:àng, nếu không xoay được t:iền trong tháng này, anh sẽ b:ị k:iện, có thể còn dính đến h:ình s:ự. Anh mượn tạm giấy tờ cũ của bố, nhờ người quen làm hồ sơ, chỉ định vay tạm ba tháng rồi trả, ai ngờ bố lại m:ất đột ngột như vậy…”
Tôi nghe mà tay chân b:ủn r:ủn. Không ngờ, ngay trong lúc bố đang n:ằm b:ệnh nặng, anh Hai đã âm thầm dùng giấy tờ cũ của bố để đi v:ay n:óng, thế chấp chính căn nhà mà cả ba anh em đều có quyền thừa kế, mà không một ai trong nhà hay biết.
“Anh dùng nhà để thế chấp mà không hỏi ý kiến ai cả sao?” Em Ba gần như hét lên, nước mắt giàn giụa, lần này không còn là nước mắt diễn cho họ hàng xem nữa, mà là nước mắt thật sự sợ hãi và phẫn nộ. “Nhà này còn có phần của em, của chị Hương nữa, anh lấy quyền gì mà tự ý đem thế chấp?”
Anh Hai q:uỳ s:ụp xuống nền nhà, lần này không phải diễn trước linh cữu bố như hôm qua, mà là q:uỳ trước hai đứa em ruột: “Anh xin lỗi, lúc đó anh không còn nghĩ được gì khác ngoài chuyện phải có t:iền gấp. Anh biết làm vậy là sai, nhưng anh không còn đường nào khác.”
Tôi đứng lặng, nhìn cảnh anh q:uỳ xuống, trong lòng vừa giận vừa xót. Tôi quay sang người phụ nữ tên Tâm, giọng dứt khoát: “Chị Tâm, hợp đồng này có dấu hiệu giả mạo giấy tờ tùy thân rõ ràng, chứng minh nhân dân bản cũ khi bố tôi đã có căn cước công dân mới, chữ ký cũng cần giám định. Tôi sẽ không để việc này ảnh hưởng đến quyền lợi thừa kế của cả ba anh em. Nếu bên chị cần làm việc, tôi đề nghị làm việc trực tiếp với anh Hai, người đã đứng ra vay, chứ căn nhà này đứng tên bố tôi, di sản thừa kế phải chia theo pháp luật, không thể tự ý bị một mình anh Hai đem thế chấp khi chưa hoàn tất thủ tục thừa kế.”
Chị Tâm nghe vậy, sắc mặt cũng thay đổi, biết chuyện không đơn giản như tưởng, liền thu dọn giấy tờ: “Vậy tôi sẽ về báo lại với bên cho vay, có gì sẽ làm việc qua đường pháp lý sau.”
Sau khi người phụ nữ rời đi, trong nhà chỉ còn lại ba anh em. Không khí nặng nề đến mức tôi có thể nghe rõ tiếng thở của từng người.
“Anh phải làm sao đây…” Anh Hai ngồi sụp xuống ghế, hai tay ôm đầu. “Nếu bên đó k:iện, anh có thể b:ị t:ruy c:ứu vì giả mạo giấy tờ, mà anh cũng không có t:iền trả.”
Tôi ngồi xuống đối diện anh, hít một hơi thật sâu. Tôi biết đây là lúc phải quyết định, không thể chỉ giận dữ rồi bỏ mặc, nhưng cũng không thể xuê xoa cho qua như chưa từng có chuyện gì.
“Anh Hai,” tôi nói, giọng chậm nhưng rõ ràng, “em không định bao che, nhưng em cũng không muốn nhìn anh v:ướng v:ào ph:áp l:uật, con anh còn nhỏ, chuyện này mà vỡ lở ra thì khổ nhất là các cháu. Nhưng anh phải hiểu, từ giờ mọi chuyện phải minh bạch. Khoản hai trăm triệu anh vay bố trước đây, cộng thêm khoản một trăm năm mươi triệu anh vừa v:ay n:óng bằng giấy tờ giả mạo, tổng cộng là ba trăm năm mươi triệu. Số t:iền t:iết k:iệm bố để lại cho em là hai trăm ba mươi triệu, đứng tên em, bố đã dặn rõ trong thư, em sẽ không động vào phần đó để trả nợ thay anh.”
Anh Hai cúi đầu, không dám nhìn tôi.
“Nhưng,” tôi nói tiếp, “phần thừa kế căn nhà, theo pháp luật chia đều ba anh em, em đề nghị anh dùng đúng phần thừa kế của mình để thương lượng trả khoản v:ay n:óng kia, tránh để nó biến thành r:ắc r:ối h:ình s:ự. Còn khoản hai trăm triệu anh vay bố trước đây, em và em Ba không đòi anh trả gấp, nhưng phải ghi rõ thành văn bản, coi như một khoản nợ giữa anh em, trả dần khi nào anh có khả năng.”
Em Ba gật đầu đồng tình: “Em nghĩ vậy là hợp lý. Em không muốn nhà mình t:an n:át chỉ vì t:iền, nhưng cũng không thể để anh cứ im lặng giấu giếm mãi như vậy được.”
Anh Hai ngẩng lên, mắt đỏ hoe, giọng nghẹn lại: “Anh cảm ơn hai đứa. Anh biết mình sai, từ giờ anh sẽ làm lại đàng hoàng, không giấu giếm gì nữa.”
Ba ngày sau, đám t:ang bố tôi kết thúc. Chúng tôi đưa bố ra đồng an táng cạnh mộ mẹ, đúng theo di nguyện ông từng nói lúc còn tỉnh táo. Sau khi mọi việc tang lễ xong xuôi, ba anh em ngồi lại với nhau, cùng luật sư quen của gia đình để làm rõ mọi giấy tờ thừa kế, đồng thời lập văn bản thỏa thuận về khoản nợ của anh Hai, có chữ ký của cả ba người.
Anh Hai sau đó bán bớt một phần vốn công ty, thương lượng với bên cho vay n:óng để tất toán khoản một trăm năm mươi triệu, tránh được r:ắc r:ối ph:áp l:ý. Phần thừa kế nhà đất, ba anh em thống nhất để tôi và em Ba đứng tên đồng sở hữu tạm thời, chờ khi anh Hai ổn định hơn sẽ tính toán chia lại công bằng, không ai còn tranh giành gay gắt như những ngày đầu nữa.
Tôi vẫn giữ cuốn sổ t:iết k:iệm bố để lại, không dùng đến, chỉ coi đó là món quà cuối cùng và cũng là lời nhắc nhở của bố: tình thân không phải đo bằng tiếng kh:óc to hay lời nói hoa mỹ trước đám đông, mà bằng những gì âm thầm làm cho nhau lúc còn có thể.
Một buổi chiều, tôi ra thăm mộ bố, mang theo bó hoa cúc trắng ông thích. Đứng trước phần mộ, tôi thì thầm: “Bố ơi, tụi con đã hiểu ra nhiều điều rồi. Bố yên tâm, tụi con sẽ không để gia đình mình t:an v:ỡ vì t:iền b:ạc nữa đâu.”
Gió chiều thổi nhẹ qua, mang theo mùi hương khói còn vương trên mộ phần. Tôi biết, từ nay, mọi chuyện trong nhà có thể vẫn còn khó khăn, nhưng ít nhất, chúng tôi đã học được cách đối diện với sự thật, thay vì chỉ biết k:hóc than trước m:ặt người khác để chứng minh mình h:iếu thảo.
-HẾT-
Để lại một bình luận